Wat is het verschil tussen decanteren en karafferen?

Decanteren en karafferen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Bij beide methodes giet je wijn vanuit de fles in een karaf, maar het doel verschilt. Karafferen doe je om wijn te laten ademen en smaken te openen. Decanteren doe je om bezinksel te scheiden van de wijn. In de praktijk lopen deze doelen soms samen, maar het onderscheid is belangrijk als je wil begrijpen wat je doet en waarom.

Wat is karafferen?

Karafferen is het overschenken van wijn in een karaf om hem in contact te brengen met lucht. Door dat contact met zuurstof openen de aroma's zich, worden tannines zachter en komt de smaak van de wijn beter tot zijn recht. Dit proces heet ook wel beluchten of aereren. Het is vooral nuttig bij jonge rode wijnen die nog gesloten zijn van smaak. Een stevige Cabernet Sauvignon of een jonge Barolo profiteert sterk van een uur of twee in een karaf.

Voor karafferen heb je geen speciale techniek nodig. Je giet de wijn gewoon over in een karaf en laat hem staan. Hoe breder de bodem van de karaf, hoe groter het oppervlak dat in contact staat met lucht en hoe sneller de wijn zich opent.

Wat is decanteren?

Decanteren is het voorzichtig overschenken van wijn om bezinksel achter te laten in de fles. Oudere rode wijnen, en soms ook vintage ports, vormen na jaren rijping een natuurlijk neerslag van tannines en kleurstofdeeltjes. Dat bezinksel is niet schadelijk, maar het geeft een bittere, korrelige sensatie in het glas en ziet er onverzorgd uit.

Bij decanteren houd je de fles schuin boven een karaf en giet je langzaam, terwijl je de onderkant van de fles verlicht met een kaars of zaklamp. Zodra je het bezinksel richting de hals ziet komen, stop je met gieten. Het resterende bezinksel blijft in de fles achter. Bij decanteren is de techniek dus belangrijker dan bij karafferen.

Wanneer gebruik je welke methode?

Hoe lang karaffeer of decanteer je wijn?

De tijd die wijn nodig heeft in een karaf hangt af van het type wijn en de leeftijd. Jonge, stevige rode wijnen hebben vaak één tot twee uur nodig om volledig open te komen. Lichtere rode wijnen zoals een Pinot Noir zijn al na dertig minuten op hun best. Witte wijn en rosé hebben slechts tien tot twintig minuten nodig, soms zelfs minder.

Bij oude wijnen die je decanteer voor bezinksel is het juist zaak om niet te lang te wachten. Oudere wijnen zijn kwetsbaar en kunnen snel achteruitgaan na contact met lucht. Schenk ze binnen een uur na het decanteren op.

Welke karaf gebruik je voor decanteren?

Voor karafferen is een karaf met een brede bodem ideaal. Het grote oppervlak zorgt voor maximaal contact met lucht, waardoor de wijn sneller ademt. Voor decanteren van oude wijnen is een karaf met een smalle hals en een iets kleinere bodem soms handiger: de wijn komt minder snel in contact met lucht, wat beter is voor kwetsbare oude flessen.

In de praktijk voldoet een goede decanteerkaraf voor beide doeleinden. Wat het meest uitmaakt is dat de karaf helder glas heeft, zodat je de kleur van de wijn goed kunt zien, en dat hij makkelijk te hanteren is bij het inschenken. Bekijk de collectie decanteerkaraffen van Mémoire voor modellen die geschikt zijn voor zowel decanteren als karafferen.

Moet je wijn altijd decanteren of karafferen?

Nee. Niet elke wijn heeft baat bij een karaf. Lichte, frisse wijnen die al goed toegankelijk zijn hebben weinig te winnen bij beluchting. Hetzelfde geldt voor witte wijnen die je koud wilt serveren: in een karaf op kamertemperatuur warmen ze snel op. En oude, kwetsbare wijnen kunnen juist te veel lijden onder een lang verblijf in een open karaf.

Als vuistregel geldt: jonge rode wijnen met veel structuur profiteren het meest van karafferen. Oude rode wijnen met bezinksel vragen om decanteren. Voor de rest is het een kwestie van voorkeur en gelegenheid.

Karaf schoonmaken na gebruik

Na het decanteren of karafferen is schoonmaken belangrijk, zeker als er wijnresten opdrogen aan de binnenkant. Spoel de karaf direct na gebruik om met lauw water. Bij hardnekkige aanslag helpen grof zout met ijsblokjes of witte azijn. Lees meer in hoe je aanslag van wijn uit een karaf verwijdert. Voor het drogen zonder waterstrepen is een decanteerkaraf droogrek een handige oplossing.